Dobrostan pracowników to dziś kwestia wytrzymałości

Dobrostan pracowników najczęściej opisuje się liczbami ze zwolnień lekarskich. W 2025 r. zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania odpowiadały w Polsce za 34,1 mln dni zwolnień, czyli 14,1% dni absencji z powodu choroby własnej osób ubezpieczonych w ZUS.¹ To o 12,4% więcej dni niż rok wcześniej i o 68,7% więcej niż w 2019 r.¹ Liczby ze zwolnień nie pokazują jednak zmęczenia, z którym ludzie przychodzą do pracy. Dlatego piszemy tu o wytrzymałości: co badania mówią o zmęczeniu i ruchu, w czym może pomóc wspólny wysiłek, a w czym nie.

Co pokazują zwolnienia lekarskie z 2025 roku

W grupie zaburzeń psychicznych najczęstszą przyczyną zwolnień była reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (kod F43): 36,7% zaświadczeń.¹ Jeszcze szybciej przybywa zwolnień z kodem Z73, czyli „problemów związanych z trudnościami życiowymi”. To kategoria szersza niż wypalenie zawodowe, ale je obejmuje. W 2025 r. takich zaświadczeń było o 32,0% więcej niż rok wcześniej, a dni absencji o 38,8% więcej.¹

W klasyfikacjach WHO wypalenie nie jest chorobą.¹²² Światowa Organizacja Zdrowia opisuje je w ICD-11 jako syndrom wynikający z przewlekłego stresu w pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić, i odnosi je wyłącznie do kontekstu zawodowego.² Ma trzy wymiary: wyczerpanie, dystans lub cynizm wobec pracy oraz spadek poczucia skuteczności.² W podsumowaniu raportu ZUS czytamy, że wypalenie zawodowe przeważnie wynika z nadmiernego obciążenia obowiązkami, braku równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i ze złych relacji w miejscu pracy.¹ Do dwóch z nich wrócimy przy ograniczeniach.

Europejskie badanie EU-OSHA z 2025 r. pyta pracujących o kłopoty ze zdrowiem spowodowane lub pogłębione przez pracę w ostatnich 12 miesiącach. Pracownicy w Polsce częściej niż w jakimkolwiek innym badanym kraju Europy zgłaszali ogólne zmęczenie (59%, średnia UE: 37%) oraz bóle kości, stawów lub mięśni (39%, UE: 28%).³ Stres, depresję lub lęk wskazało 41% (UE: 29%).³ Tylko 19% nie miało żadnego z dziewięciu badanych problemów, najmniej w całym zestawieniu.³

Według ZUS pod względem liczby dni absencji najczęstszą przyczyną zwolnień w 2025 r. były choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: 42,4 mln dni, czyli 17,5% dni absencji z powodu choroby własnej.¹ Raport ZUS nie mówi, ile z tych dni ma związek z pracą.

Dobrostan pracowników w Polsce: więcej zmęczenia niż samotności

W rozmowach o dobrostanie zespołów często wraca opowieść o samotności pracowników zdalnych. W skali świata ma ona oparcie w danych. Według Gallupa w 2025 r. samotność przez dużą część poprzedniego dnia odczuwało po 24% pracowników w pełni zdalnych i hybrydowych, wobec 18% pracujących stacjonarnie na stanowiskach, które dałoby się wykonywać zdalnie.⁴

Polska wygląda inaczej. W 2025 r. zwykle z domu pracowało 6,1% pracujących w wieku 15–64 lata, czasami kolejne 10,2%, a 83,7% nie robiło tego nigdy. Średnio w UE było to 8,8%, 14,2% i 77,0%.⁵ Samotność przez dużą część poprzedniego dnia deklaruje 6% pracowników w Polsce, wobec 13% w Europie i 22% na świecie (dla Polski to średnia z trzech ostatnich lat badań).⁶

Samotność nie omija nas całkiem. W badaniu CBOS z 2024 r. 8% dorosłych Polaków przyznało, że bardzo często lub zawsze czuje się osamotnionych, nawet wśród ludzi. W 2017 r. było to 4%. Najczęściej dotyczy to osób w wieku 18–34 lata: 12–13%.⁷ To jednak dane o wszystkich dorosłych, a nie wyłącznie o pracujących.

Stawiamy z tego roboczą tezę. Zdecydowana większość pracujących w Polsce (83,7%) nigdy nie pracuje z domu. Zakładamy, że większość z nich spotyka w pracy innych ludzi, choć Eurostat tego nie mierzy.⁵ Kontakt jest, tyle że prawie wyłącznie przy zadaniach, terminach i wynikach. Ludzie widzą się codziennie, a rzadko mają okazję zobaczyć się w innej roli niż ta z grafiku. Do tego dochodzi zmęczenie, przez które po pracy brakuje sił na cokolwiek więcej. To nasza interpretacja, a nie wynik badań.

Dlaczego Polacy ruszają się mało i co ma do tego towarzystwo

Według większości miar ruchu jest w Polsce niewiele. Według badania zleconego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki w 2025 r. zalecenia WHO dotyczące aktywności fizycznej w czasie wolnym spełniało ok. 21% Polaków w wieku 15+, nie licząc spacerów. Po doliczeniu regularnej jazdy rowerem w celu przemieszczania się odsetek rośnie do 27%.⁸ W europejskim badaniu Eurobarometr z wiosny 2026 r. 61% badanych w Polsce odpowiedziało, że nigdy nie ćwiczy ani nie uprawia sportu, wobec 39% średnio w UE. Pytanie dotyczyło ćwiczeń w kontekście sportowym, a nie każdego ruchu.⁹

Ciekawsze od samych odsetków są powody. W Polsce najczęściej podawaną przeszkodą jest brak motywacji lub zainteresowania (31%), na równi z brakiem czasu. Dalej są problemy zdrowotne (16%) i brak znajomych, z którymi można ćwiczyć (11%).⁹ Benefity sportowe w formie karty na zajęcia czy aplikacji zostawiają decyzję o ruchu każdemu z osobna. Tymczasem brak towarzystwa w ogóle nie dotyczy dostępu do siłowni, a na motywację, jak zakładamy, wpływają też ludzie wokół. Stąd nasza hipoteza, niepotwierdzona badaniami nad eventami firmowymi: ruch łatwiej zacząć w grupie, którą się już zna.

Rower ma tu przewagę na starcie. Według danych GUS jazda na rowerze to najpopularniejsza aktywność sportowa w Polsce: od października 2024 do września 2025 r. uprawiało ją 25,9% mieszkańców, czyli 59,3% wszystkich aktywnych fizycznie. Rower ma 79,9% gospodarstw domowych, a jeździć na nim umie 95,7% badanych.¹⁰ Badanie GUS obejmuje także dzieci, ale wniosek dla firmy jest prosty: mało kogo trzeba uczyć jazdy od zera.

Dlaczego wspólny wysiłek wytrzymałościowy może pomóc zespołowi

Najwięcej badań dotyczy samopoczucia. Międzynarodowy przegląd 97 przeglądów systematycznych (1039 badań, 128 tys. uczestników) wykazał, że programy aktywności fizycznej mają w porównaniu ze zwykłą opieką średni efekt w zmniejszaniu objawów depresji, lęku i stresu psychicznego u dorosłych, także zdrowych. Większa intensywność wiązała się z większą poprawą.¹¹ Zarazem 77 z tych 97 przeglądów dostało krytycznie niską ocenę jakości metodologicznej.¹¹

Dla zespołów ciekawszy jest brytyjski eksperyment z 2015 r. z udziałem 68 wioślarzy z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Ćwiczenie o umiarkowanej intensywności prowadziło, w porównaniu z ćwiczeniem o niskiej intensywności, do istotnie wyższego poziomu współpracy w grze ekonomicznej.¹² Wpływu samej synchronizacji ruchów badanie nie wykryło, co przy tak małej grupie niczego jeszcze nie przesądza.¹²

Stąd nasz wybór: wytrzymałość, czyli wysiłek, który czuć, ale który grupa jest w stanie utrzymać razem przez dłuższy czas. Naszym zdaniem dobrze nadaje się do tego wspólna jazda rowerem w terenie.

Za wyjściem z budynku przemawia międzynarodowy przegląd z 2023 r. W 10 badaniach (343 uczestników) porównano ćwiczenia na zewnątrz i w pomieszczeniu: wszystkie 25 istotnych statystycznie różnic, z 99 porównań, wypadło na korzyść ćwiczeń na zewnątrz.¹³ Autorzy oceniają jednak dowody na dodatkowe korzyści jako ograniczone.¹³ Podobnie jest ze sportem w firmach. Międzynarodowy przegląd 18 badań z 2017 r. wskazuje korzyści dla zdrowia, spójności grupy i wydajności, ale autorzy przyznają, że nie wiadomo, co dokładnie przynosi efekt, bo większość badań słabo opisuje uczestników i rodzaj aktywności.¹⁴

Jak wygląda Fat Brain Work and Bike w praktyce

Jednym z rozwiązań, które proponujemy w Brain4You, jest event rowerowy dla firm Fat Brain Work and Bike. To autorski, całoroczny produkt premium, który łączy aktywność fizyczną z prozdrowotnym szkoleniem. Jego hasło brzmi „Utrzymujemy zespoły w ruchu”. Dzień trwa od 9:00 do 16:00.

• Sprzęt. Każdy uczestnik ma do dyspozycji rower fat bike, czyli rower na bardzo szerokich oponach, kask ochronny i napój izotoniczny.
• Wiedza. W pakiecie jest szkolenie podstawowe: wpływ racjonalnego odżywiania na efektywność w pracy, pozytywne konsekwencje aktywności fizycznej i holistyczne podejście do zdrowia.
• Regeneracja. Regeneracyjny prowiant startowy to domowa bułka i sok ze świeżych owoców i warzyw.
• Miejsca. Wyprawy na fat bike’ach organizujemy m.in. na Pustyni Błędowskiej, w Dolinie Chochołowskiej i na wybrzeżu Bałtyku.
• Organizacja. Nad wszystkim czuwa sztab ekspertów, od wykwalifikowanych instruktorów po logistyków.

Pakiety BRAIN 10, BRAIN 20 i BRAIN 30 są dla grup do 10, 20 i 30 osób. Każdy zawiera ten sam pełny zestaw i różni się wyłącznie liczbą uczestników. Event można rozszerzyć o moduły wyceniane osobno: pamiątkowe relacje foto-video, nagrania i montaż materiałów promocyjnych, gadżety z logiem Twojej firmy oraz specjalistyczne szkolenia i prelekcje.

Ten układ odpowiada na jedną z przeszkód z Eurobarometru, brak towarzystwa: jedziesz z ludźmi, których znasz. Rower, kask i szkolenie podstawowe są w pakiecie.

Czego jeden dzień na rowerze nie załatwi

Międzynarodowy przegląd 17 badań z 2013 r. znalazł umiarkowane dowody, że edukacja i ćwiczenia fizyczne w miejscu pracy nie obniżyły absencji chorobowej. Umiarkowane dowody skuteczności miała stopniowana aktywność, a ograniczone programy wielodyscyplinarne i terapia poznawczo-behawioralna.¹⁵ To dane sprzed ponad dekady, więc traktujemy je jako ostrzeżenie, a nie wyrok.

Efekt odpoczynku też mija. Międzynarodowa metaanaliza 7 badań nad urlopem z 2009 r. pokazała mały pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie, który po powrocie do pracy szybko zanikał.¹⁶ Badanie nie dotyczy eventów, więc wniosek przenosimy ostrożnie: jeden dzień bez ciągu dalszego raczej nie utrzyma efektu.

Jest też granica, której ruch nie przekroczy. Jeśli zespół jest zmęczony, bo ma za dużo obowiązków albo złe relacje w miejscu pracy, czyli dwie z przyczyn wypalenia wymienionych w raporcie ZUS¹, rower tego nie naprawi. Wspólny dzień w terenie może dać okazję do lepszych relacji, ale obciążenia pracą nie zmniejszy.

Dlatego traktujemy event jako jedno z wielu rozwiązań, a nie lekarstwo. Naszym zdaniem ma sens wtedy, gdy towarzyszą mu inne kroki:

• rozmowa o tym, skąd bierze się zmęczenie w zespole: z ilości pracy, z jej organizacji czy z relacji;
• plan na ciąg dalszy, np. regularne wspólne wyjazdy albo zachęty do dojazdów do pracy rowerem;
• pytanie do uczestników po evencie, co chcą kontynuować, zamiast założenia, że efekt utrzyma się sam.

Kiedy event rowerowy ma sens dla Twojej firmy

Dbanie o dobrostan pracowników rzadko mieści się w jednym działaniu. Jeśli Twój zespół pracuje głównie stacjonarnie, jest zmęczony, a ruch kończy się na postanowieniach, wspólny dzień w terenie może być dobrym początkiem. Może dać ludziom wspólne doświadczenie wysiłku, do którego da się potem wracać.

Jeśli nie wiesz, czy zacząć od eventu, czy od czegoś innego, napisz do nas. Wrócimy z propozycją zakresu i kosztów.